Energie besparen: Temperatuurverdeling in de serre

Uniform klimaat opstelling Temperatuur audit

In een serre is een uniform klimaat belangrijk willen we een gelijkmatige gewasontwikkeling. Een uniforme partij kan steeds op de zelfde manier worden behandelt en leidt tot optimale resultaten met een minimum aan energieverbruik. Vooral in de wintermaanden bij hoge buistemperaturen stellen we vaak grote verschillen vast in gewasontwikkeling. Het inschakelen van circulatieventilatoren kunnen deze verschillen verkleinen. De zoektocht naar de eigenlijke oorzaak wordt vergeten of is moeilijk vast te stellen. Eens het de duur en plaats van een te hoge of te lage temperatuur gevonden kunnen vaak aangepaste acties worden ondernomen om het euvel te voorkomen. Volgende punten zijn mogelijke oorzaken:

De huidige energiecrisis dwingt de tuinder om hier aandacht aan te schenken. In literatuur vinden we naast een hogere productie (tot 5%) een energiebesparing van 10% terug als winst bij een egalere temperatuurverdeling. De energiebesparing vloeit vooral voort uit de mogelijkheid tot het verlagen van de stooktemperatuur bij een kleinere horizontale temperatuurgradiënt.

horizontale temperatuur verschillen

Horizontale temperatuursverschillen.

Horizontale temperatuursverschillen hebben een sterke invloed op de groei en de productie van een gewas. Een horizontale verschillen kleiner dan 1,5°C is een eis binnen het Nederlands certificatieschema van een Groen Label Kas. Een verschil van 2-3 °C is een matige verdeling groter dan 3°C een slechte (voorwaarde: buistemperatuur minimum 60°C). We zullen dus allereerst deze verschillen moeten vaststellen. Dit kan door manueel over gans de serre te gaan meten. Flesjes gevuld met water of het wortelmedium bufferen de ruimtetemperatuur zodat een grotere oppervlakte binnen een relatief kort tijdsbestek kan worden opgemeten. Een groot werk waarbij we slecht een moment opname in beeld kunnen brengen. Toch geeft dit ons al een idee van de probleem plaatsen. Een goed sluitend horizontaal scherm kan de horizontale temperatuursverschillen verkleinen omdat warmtevraag en plaatselijke warmteverliezen door het dak afnemen. Het niet goed sluiten van een scherm of een ongelijke kier zijn echter vaak oorzaak van de temperatuurverschillen.

 

vertikale temperuurverdeling

Verticale temperatuursverschillen

Als tuinder gaan we vooral in de lichtarme (koudere) periode oog hebben voor de groei van de kop van de plant. Eigenlijk zijn we dus vooral gefocust op het groeipunt. Vaak ligt dit een heel eind van de verwarming en hebben we geen idee van de verticale temperatuurverdeling. Zeker wanneer we een dichtere bladmassa krijgen waardoor het vertikaal luchttransport wordt afgeremd. Een groeibuis tussen het gewas kan de temperatuur verhogen maar zal tevens de verdamping stimuleren. Deze hogere luchtvochtigheid in combinatie met een grote verticale temperatuurgradiënt heeft nadelige gevolgen. Het is best mogelijk dat de koudste plaatsen onder het dauwpunt komen te liggen. Condensatie op plantendelen is het gevolg. (bij 20 °C en 85% RV ligt het dauwpunt op 17,5 °C)

lijngrafiek

 

Temperatuursaudit

Vanuit het GlasReg project is een programma met passende sensoren ontwikkeld om zowel een horizontale als een verticale temperatuur-audit uit te voeren. Tot 250 metingen kunnen online per minuut worden uitgelezen en opgeslagen. Na een meetcampagne van 3 dagen kan een analyse gebeuren van de resultaten en een geïndividualiseerd advies worden gegeven. Een eerste analyse gebeurt op basis van lijn grafieken van individuele of gemiddelde waarden. Vervolgens kan aan de hand van horizontale en vertikale uitprints aan gegeven worden waar verbeter punten kunnen komen te liggen.

screenshot